Tuz nedir?
Tat vermek ya da kokuşmasını geciktirmek için yemeklere konan, toz halde ve beyaz renkte madensel bir madde. Kimyasal yapısı bileşik bir tuzdur. Sodyum ve klorun birleşmesinden meydana gelmiştir (Na Cl).

Tabiatta çok rastlanan bir maddedir. Deniz suyunda bazı göl sularında, eriyik halde, toprak altında taş, kaya ya da maden halinde bulunur. Bundan başka bütün canlıların yaşamasında gereken önemli maddelerden biridir. Kanda, iç dokularda bulunur. Bitkiler için de, belirli bir dereceyi aşmamak şartıyla, gereklidir. Bazı topraklar için. tuz değerli bir gübre olur. Tuz aşçılıkta olduğu kadar, konserve, salamura işlerinde turşuculukta leke, boya deri sanayinde de kullanılır. Porselen ve cam üzerindeki çay lekelerini çıkarmakta, badanada kirecin çıkmamasını önlemekte, bazı hallerde kusturucu, Nitrat darjan zehirlenmelerinde panzehir olarak kullanılır. Yorgun vücut ve organlar ılık tuzlu su ile banyo edilirse çabuk dinlenir ve yorgunluğun verebileceği zararlar giderilmiş olur. Çok sıcak su banyoları ayak ve bacaklardaki neuralji ağrılarına iyi gelir.

Tuz madeni kalın katlar halinde toprak altında bulunur. Bunlardan kuyu ve galeriler açılmak suretiyle iri kaya parçaları halinde çıkarılır. Tuzlu göllerden, deniz suyundan tuz elde etmek için, suları açılan kanallarla yayvan havuzlara alınır. Oradan güneşin altında kurumağa bırakılır. Su buğu olup uçunca geride tuz. ve eğer varsa, diğer eriyikler kalır. Bu tuz kaba, çokluk, esmer renktedir; birleşmişlerden de billurlar iridir. İçinde başka madde ya da çamur vardır. Bunları atmak tuzu temizlemek için ham tuz dökülür, eritilir. Eriyik üzerindeki kısım dibine çöküp tortular süzülüp atılır. Tekrar tekrar kaynatma ve süzmelerle temiz tuz eriyiği koyulaştırır. Yandan korunmaya bırakılırken, diğer taraftan santrfüjlü süzgeçlerde katılarla sıvılar birbirinden ayrılır. Sonra kalburdan geçirilir.

Tuzu elde etme yöntemleri:
Tuz üretimi bütün mineral çıkarma yöntemleri arasında hemen hemen en basit ve kolay olanıdır. Tuz elde etme yöntemlerinin en yaygın olanı, tuzla denilen göletlerde tuzlu suyun buharlaştırılmasıdır. Buharlaştırma yöntemi çoğunlukla kurak ve sıcak bölgelerde uygulanır, bu yol ile elde edilen tuzlarda ticari maksatlar için istenmeyen safsızlıklar olabilir. Yeni elde edilmiş bu tür tuzlarda tuz seven bazı mikroorganizmalar da bulunabilir. Bu mikroorganizmalar örneğin konservecilikte bazı yiyecek maddelerinin bozulmasına sebep olabilmektedir.

Kaya tuzundan da tuz elde edilebilir. Kaya tuzu, önemli tuz kaynaklarından biri olup, içerdiği safsızlıklara bağlı olarak saydam veya yarı saydam grimsi, beyaz, turuncu, sarı, pembe ve kahverengi olabilir. Kaya tuzu, az safsızlık ve yabancı maddeler içeren yataklarda yer altına galeriler açarak parçalar halinde çıkarılır. Çözelti madenciliği olarak adlandırılan bu yöntemde, safsızlıkların fazla olması durumunda açılan sondaj kuyularına sıcak su gönderilirek suda çözünen tuzlar bulamaç halinde dışarı alınır. Bu bulamaçın kristallendirilmesi için tava veya vakum yöntemleri kullanılır.

tuzun kullanım alanları

Tuzdan elde edilen ürünlerin kullanım alanları:
Sanayinin büyümesi ve teknolojinin sürekli gelişmesi tuzun kullanıldığı yeni alanların doğmasına neden olmuştur. Tuzun 14000 kullanılma biçimi vardır.

Dünyadaki başlıca tuz kullanım alanları şöyle sıralanabilir ;

I. BESÄ°N MADDESÄ° OLARAK
a. Yemeklerde
b. Ekmek yapımında
c. Gıda maddelerinde
II. TARIM ALANINDA
a. Hayvan yeminde
b. Hayvan yalamasında
c. Ağaç bakımında
d. Yabani otların imhasında
III. TIP ALANINDA
a. Enjeksiyonda
b. Kompres yapımında
IV. TRAFÄ°K ALANINDA
a. Karayolları buz mücadelesinde
b. Demiryolları buz mücadelesinde
V. SANAYÄ°DE
a. Küçük sanayide
- Konserve yapımı
- Et ve balık
- Mandracılık (Tereyağı, Peynir)
- Gübre
- Dericilik
- Kozmetik alanında
- Su yumuÅŸatmada
b. Büyük sanayide
- Çeliğe sertlik vermede
- SoÄŸutmada
- Tekstil alanında
c. Kimya sanayide
- Sodyum Karbonat üretiminde
- Klorid üretiminde
- Sodyum Hidroksit üretiminde
- Sodyum üretiminde
- Sodyum Sülfat üretiminde
- Kalsiyum Klorid üretiminde
- Sodyum Nitrat üretiminde
- Hidroklorik Asit üretiminde
- Sodyum Bisülfit üretiminde
- Sodyum Siyanit üretiminde
- Sodyum Klorad üretiminde